Als we ons afvragen wat een scharnier is, hebben we waarschijnlijk geen enkele twijfel over wat het is. In die zin kun je zeggen dat een scharnier een klein mechanisch onderdeel is dat een gecontroleerde beweging mogelijk maakt tussen twee meestal platte componenten (deuren, ramen, panelen...). De belangrijkste functie is het mogelijk maken van het openen en sluiten van ramen en deuren rond een draaipunt of centrale as. Als we echter dieper in de wereld van scharnieren duiken, kunnen we stellen dat er een veelheid aan variëteiten bestaat die kunnen worden onderscheiden op basis van het element waaraan ze worden bevestigd, het type materiaal, de vorm of zelfs de openingsgraden die ze toestaan. Laten we dus analyseren wat de belangrijkste soorten scharnieren zijn en waarin ze van elkaar verschillen:
1. SCHARNIEREN VOOR DEUREN
1.1 Scharnieren voor houten deuren
Er is een breed scala aan scharnieren die in houten deuren kunnen worden verwerkt, waarbij onderscheid wordt gemaakt op basis van het type materiaal waarvan ze zijn gemaakt (zoals messing of roestvrijstalen scharnieren), de kleur of zelfs de vorm of het werkingsmechanisme (bladafsluiters of verborgen scharnieren). Men moet rekening houden met het materiaal en het werkingsmechanisme afhankelijk van de deur die men wil bevestigen, aangezien het installeren van een scharnier op een keukendeur niet hetzelfde is als op een badkamerdeur.
Zoals te zien is, heeft het scharnier een reeks gaten waardoor schroeven worden gestoken die dienen om de bevestiging van de deuren te garanderen, en ervoor zorgen dat deze deuren via het scharnier met elkaar verbonden blijven.
HOE JE EEN SCHARNIER VOOR EEN HOUTEN DEUR PLAATST:
1.2 Inlaste scharnieren voor metalen deuren
Zoals de naam al aangeeft, hebben scharnieren voor metalen deuren bepaalde eigenaardigheden in vergelijking met die gebruikt voor deuren van andere materialen. Daarom hebben ze een versterkt ontwerp en zijn ze stabieler en duurzamer, omdat metalen deuren meestal veel zwaarder en robuuster zijn dan die van andere materialen.
1.3 Verborgen of onzichtbare scharnieren voor deuren
Dit type scharnier is, zoals de naam al zegt, ontworpen om een bepaalde deur te laten openen en sluiten zonder dat het scharnier zichtbaar is. Daarom heeft het een voornamelijk esthetisch en decoratief element dat het openen en sluiten van de deur mogelijk maakt zonder dat het mechanisme dat dit toestaat, zichtbaar is. Een voorbeeld van verborgen scharnieren voor deuren zijn inboorscharnieren, die in de rand van de deur en de rand van het voorframe worden geïnstalleerd, waardoor ze verborgen blijven wanneer ze gesloten zijn.
1.4 Pendelscharnieren
De pendelscharnieren of dubbelwerkende scharnieren zorgen ervoor dat een deur in beide richtingen kan openen: naar buiten en naar binnen. Op deze manier kunnen ze in elke richting worden geduwd, waardoor ze automatisch terugkeren of worden weggeduwd. Voor de installatie van dit type scharnier is het belangrijk om het ontwerp en het mechanisme, evenals het specifieke model, te kennen voor een correcte werking van het pendelscharnier.
HOE JE EEN PENDEL- OF DUBBELWERKEND SCHARNIER INSTALLEERT:
1.5 Veerscharnieren met een openingshoek van 180 graden
Dit type scharnier bevat een automatische sluiting die nuttig is voor privacy en veiligheid. Bovendien, zoals ook bekend, maken deze scharnieren een openingshoek van 180 graden mogelijk, oftewel een volledige opening van de deur. Ze kenmerken zich door hun stevigheid en sommige bevatten zelfs een mechanisme voor snelheidsregeling, om luidruchtig sluiten te voorkomen.
2. SCHARNIEREN VOOR MEUBELS EN KASTEN
2.1 Potscharnieren
Dit zijn de meest gebruikte scharnieren voor alle soorten keukenmeubels en sommige kastdeuren. Het zijn scharnieren die van buitenaf niet zichtbaar zijn en die een automatisch sluitmechanisme hebben; ze kunnen verstelbaar en demonteerbaar zijn. Op deze manier wordt een nauwkeurige uitlijning van de deur bereikt, wat de toegang tot de binnenkant vergemakkelijkt en het comfort verhoogt. Ze zijn ontworpen om verschillende belastingen te dragen, afhankelijk van het gewicht en de grootte van de deur. Op basis van deze afmetingen kunnen we 3 soorten potscharnieren onderscheiden: recht scharnier (wanneer de deur buiten de zijkant van het meubel valt), half-opliggend scharnier (wanneer de deur tussenliggend is ten opzichte van de zijkant) en volledig-opliggend scharnier (voor inliggende deuren). Enkele van de meest gevraagde merken potscharnieren zijn die van Blum of Hettich.
HOE JE EEN POTSCHARNIER INSTALLEERT:
2.2 Kastscharnieren
Een van de meest gebruikte scharnieren voor onze kasten zijn de scharnieren met hydraulische gasdemper. Ze worden ook wel soft-close scharnieren of scharnieren met rem genoemd, en hun hoofdfunctie is om snel en luidruchtig sluiten te voorkomen, waardoor de levensduur van de deuren en scharnieren veel langer is. Bovendien is deze rem instelbaar om de sluiting van de deur naar wens aan te passen. Bij sommige soorten sloten is ook een zekere controle over de deur mogelijk om deze in de gewenste stand open te houden. Het doel van dit type sluitingen is om de prestaties van zowel de kastdeuren als het scharnier zelf te beschermen, en daarom zijn ze gemaakt van roestvrij staal of bepaalde legeringen.
HOE JE EEN KASTSCHARNIER OF EEN SCHARNIER MET HYDRAULISCHE DEMPER INSTALLEERT:
2.3 Ladegeleiders
De ladegeleiders zorgen voor een veilige en soepele verplaatsing van laden in een meubelstuk, wat zorgt voor meer gebruiksgemak en een grotere stabiliteit en veiligheid van het meubel. De geleiders zijn eenvoudig te installeren en dankzij het soft-close mechanisme kunnen ze volledig of gedeeltelijk worden uitgetrokken, waardoor toegang tot de inhoud van de lade mogelijk is. Ze zijn ideaal voor ruimtes met beperkte ruimte of voor veiligheidsdoeleinden.
2.4 Pianoscharnieren of bladscharnieren
De pianoscharnieren of bladscharnieren worden het meest gebruikt vanwege hun eenvoudige werking. Er zijn verschillende soorten pianoscharnieren: van messing, rustiek, versterkt, verzinkt... en in verschillende maten, afhankelijk van het element dat ze vasthouden. Het gemeenschappelijke kenmerk van al deze scharnieren is dat ze openen als de pagina's van een boek, waarbij ze aan de zijkanten van de planken of deuren worden geschroefd, afhankelijk van het type scharnier of de gewenste opening.
Een ander aspect waarom ze het meest gebruikt worden, is hun eenvoudige montage die op de kanten, op de zijkant en kant, of op de zijkanten kan worden gedaan. Dit zorgt ervoor dat de installatie geen enkel ongemak veroorzaakt.
HOE JE EEN PIANOSCHARNIER PLAATST:
3. SPECIALE SCHARNIEREN
3.1 Ramen en luiken
Voor ramen en luiken zijn er een aantal speciale scharnieren of paumelles. De werking bestaat uit het aanbrengen van de speciale paumelle voor ramen in de binnenkant van de bladen samen met decoratieve afdekkingen, zodat het er esthetischer uitziet. Hoewel sommige van de hierboven beschreven paumelles ook compatibel zijn met ramen. Omdat ze voor ramen zijn ontworpen, moet het bewegingsmechanisme het draaien van het raam of luik soepel vergemakkelijken, zodat de structuur van het raam veilig en stabiel is. Afhankelijk van het type scharnier is een grotere of kleinere opening van het raam mogelijk. Het esthetische onderdeel is echter altijd behoorlijk aanwezig.
HOE JE EEN SCHARNIER VOOR EEN RAAM INSTALLEERT:
3.2 Douchescharnieren
De scharnieren die in douchewanden worden gebruikt, zijn meestal speciaal voor dit type gebruik ontworpen. Ze zijn een eenvoudig voorbeeld van hoe een scharnier voor glas en glazen deuren werkt. Omdat douchewanden zich meestal in badkamers bevinden of op plekken waar de omgevingscondities niet standaard zijn, is het vaak te zien dat ze worden gemaakt van resistente materialen zoals roestvrij staal. Bovendien maken ze meestal een grote openingshoek mogelijk om de toegang door de wand te vergemakkelijken. Ze zijn ook ontworpen voor een eenvoudige installatie en met een stijl die zich aanpast aan de esthetiek van de wand.
3.3 Pianoscharnieren
De pianoscharnieren of doorlopende scharnieren worden, zoals de naam al aangeeft, vaak gebruikt bij de bouw van piano's. Daarom zijn hun eigenschappen ontworpen om zich uit te strekken over de gehele lengte van het pianodeksel. Op deze manier kunnen de verschillende deksels die deel uitmaken van de piano eenvoudig worden samengevoegd, waardoor de beweging soepel en gecontroleerd verloopt. Vanwege hun functie van stevigheid zijn deze scharnieren meestal stabiel en duurzaam.
3.3 Paumelles voor deuren
De paumelles kunnen zowel voor deuren als ramen zijn, hoewel de installatie niet altijd eenvoudig is vanwege de noodzaak om eerst een uitsparing te maken om de platen in het frame en de kant van de deur te passen. De uitsparing kan direct met een beitel of met een freesmachine worden gemaakt.
HOE JE EEN PAUMELLE OF PAUMELLES PLAATST:
3.4 Opbouwscharnieren, easy of zonder potscharnier
Opbouwscharnieren worden op het oppervlak van de deur en het kozijn gemonteerd zonder dat er een potgat nodig is. Dit zijn zeer veelzijdige scharnieren die, afhankelijk van de positie, specifiek aan het oppervlak kunnen worden aangepast. Ze zijn meestal vrij robuust en kunnen ook worden voorzien van verschillende afwerkingen en stijlen op basis van het ontwerp, hoewel het ontbreken van een potgat kan leiden tot stroevere bewegingen. Het is echter zo dat dit type sloten noodzakelijk is bij structurele beperkingen of reparaties.
3.5 Hengsels en duimen
Het hengsel is een beslag dat het openen en sluiten van deuren en ramen mogelijk maakt. Het wordt ingebed en vastgeschroefd aan de muur of het kozijn. Aan de andere kant wordt de duim vastgeschroefd op het deur- of raamblad, waardoor de verbinding met het hengsel tot stand komt. Op deze manier biedt de duim een steunpunt van waaruit de deur of het raam opent en sluit (het bewegende deel), en is het hengsel de as waarop de deur of het raam rust en draait.
